Article

तृष्णा दाहाल Download Article सप्तरी जिल्लाको कञ्चनरूप नगरपालिकामा यादव टोल र दलित बस्तीहरूमा शिक्षाको अवस्था: ५० वर्ष अघि र अहिलेको तुलनात्मक अनुसन्धान प्रतिवेदन तृष्णा दाहाल * १. परिचय शिक्षा मानव विकासको आधारस्तम्भ हो र यो मूल अधिकार पनि हो। तर नेपाल जस्तो बहुसांस्कृतिक, बहुजातीय र बहुभाषिक समाजमा शिक्षाको पहुँच र गुणस्तर विभिन्न सामाजिक समूहहरूमा भिन्न […]

सप्तरी जिल्लाको कञ्चनरूप नगरपालिकामा यादव टोल र दलित बस्तीहरूमा शिक्षाको अवस्था Read More »

श्याम सुन्दर मेहता Download Article नेपालमा वैदेशिक रोजगारीको प्रभाव: परिवारमा आर्थिक, सामाजिक र मनोवैज्ञानिक असर श्याम सुन्दर मेहता *   १. परिचय वैदेशिक रोजगारी आजको नेपाली समाजको एक अनिवार्य यथार्थ र आर्थिक अवस्थाको मेरुदण्ड बनिसकेको छ। यो केवल रोजगारीको एउटा विकल्प मात्र होइन, बरु एउटा ठूलो सामाजिक-आर्थिक परिवर्तनको बाटो हो जसले नेपालको गाउँ-शहर, परिवार व्यवस्था,

नेपालमा वैदेशिक रोजगारीको प्रभाव Read More »

पुष्पा ठाकुर Download Article राजमार्गका होटेल अर्थतन्त्र: महेन्द्र राजमार्गका होटेल र स्थानीय उत्पादन   पुष्पा ठाकुर * १. परिचय यस अनुसन्धान प्रतिवेदनको मुख्य उद्देश्य महेन्द्र राजमार्गको एक होटेलको सञ्चालन, आर्थिक योगदान, स्थानीय उत्पादनसँगको सम्बन्ध, र ग्राहकहरूको अनुभवलाई विश्लेषण गर्नु हो। नेपालमा सडक यातायातको मार्गहरूमा रहेका होटेलहरू यात्रुहरूको आवश्यकता पूर्ति गर्ने मात्र होइन, स्थानीय रोजगारी, किसानहरूको

राजमार्गका होटेल अर्थतन्त्र: महेन्द्र राजमार्गका होटेल र स्थानीय उत्पादन Read More »

पुनिता कुमारी साह Download Article कंचनरुप नगरपालिकामा बालमैत्री स्थानीय शासन पुनिता कुमारी साह *   १. परिचय बालबालिकाहरू समाजको आधारशिला हुन्। उनीहरूको उचित विकास, संरक्षण र सहभागिताले समग्र समाजको प्रगति निर्धारण गर्दछ। नेपालमा बालबालिकाका अधिकारहरूलाई सुनिश्चित गर्न विभिन्न नीति तथा कार्यक्रमहरू सञ्चालनमा छन्। तीमध्ये बालमैत्री स्थानीय शासन (Child-Friendly Local Governance – CFLG) एक महत्वपूर्ण अवधारणा

कंचनरुप नगरपालिकामा बालमैत्री स्थानीय शासन Read More »

पूजा पोखरेल Download Article नेपालमा रोजगारीमा शैक्षिक ज्ञान र व्यावहारिक सिपको भूमिका: एक विश्लेषणात्मक अध्ययन पूजा पोखरेल *   १. परिचय आजको गतिशील र प्रतिस्पर्धी युगमा शिक्षा र रोजगारीबीचको सम्बन्ध एक जटिल र महत्वपूर्ण विषय बन्दै गएको छ। नेपाल जस्तो विकासोन्मुख देशमा यो विषय विशेषरूपले प्रासंगिक छ, जहाँ युवा जनशक्ति राष्ट्रिय विकासको मुख्य आधार हो।

नेपालमा रोजगारीमा शैक्षिक ज्ञान र व्यावहारिक सिपको भूमिका Read More »

प्रज्ञान राज सुवेदी Download Article गाउँबाट शहर गएर पढ्दै गरेका विद्यार्थीको सामाजिक, आर्थिक, मनोवैज्ञानिक अवस्था   प्रज्ञान राज सुवेदी * १. परिचय नेपालको सामाजिक-आर्थिक परिवेशमा शिक्षा प्राप्तिको लागि गाउँबाट शहरतिर युवाहरूको पलायन एक सामान्य तर गम्भीर सामाजिक घटना बनिरहेको छ। उच्च शिक्षा र रोजगारीको खोजीमा शहर आउने यी युवाहरूको जीवन अनेकौं चुनौती, संघर्ष र आशाको

गाउँबाट शहर गएर पढ्दै गरेका विद्यार्थीको सामाजिक, आर्थिक, मनोवैज्ञानिक अवस्था Read More »

निशु कुमारी यादव Download Article नेपालमा शैक्षिक बेरोजगारी—कारण, प्रभाव र समाधानका उपाय निशु कुमारी यादव *   १. परिचय नेपालमा उच्च शिक्षा प्राप्त युवाहरूको बेरोजगारी एक गम्भीर सामाजिक-आर्थिक समस्या बन्दै गएको छ। प्रत्येक वर्ष हजारौं युवा विश्वविद्यालयबाट स्नातक हुन्छन्, तर उनीहरूको शैक्षिक योग्यता रोजगारीको अवसरसँग सँगै सन्तुलनमा रहेको छैन। शिक्षा र रोजगारीबीचको यो असमन्वयले युवाहरूमा

नेपालमा शैक्षिक बेरोजगारी—कारण, प्रभाव र समाधानका उपाय Read More »

मीरा थापा मगर Download Article विद्यालयमा वातावरण शिक्षा: प्रभावकारिता र चुनौतीहरू मीरा थापा मगर *   १. परिचय वातावरण शिक्षा आजको विश्वको एक अपरिहार्य आवश्यकता बनिसकेको छ। यो शिक्षा मात्र विद्यार्थीहरूलाई प्रकृति र वातावरणको बारेमा जानकारी दिने विषय होइन, बरू उनीहरूलाई भविष्यको पर्यावरणीय चुनौतीहरूको सामना गर्न सक्षम बनाउने, दिगो विकासको अवधारणासँग परिचित गराउने र जिम्मेवार

विद्यालयमा वातावरण शिक्षा: प्रभावकारिता र चुनौतीहरू Read More »

मनन कुमारी राम Download Article गुणस्तरीय शिक्षामा पहुँच: आर्थिक, सामाजिक र संरचनात्मक चुनौती   मनन कुमारी राम * १. परिचय शिक्षा मानव जीवनको आधारशिला हो। यसले व्यक्ति, समाज र राष्ट्रको विकासमा निर्णयकारी भूमिका खेल्छ। गुणस्तरीय शिक्षा भन्नाले केवल पाठ्यपुस्तकको ज्ञान मात्र होइन, बरू विद्यार्थीको बौद्धिक, सामाजिक, संवेगात्मक र नैतिक विकासलाई सन्तुलित रूपमा सघाउने शिक्षण प्रक्रिया

गुणस्तरीय शिक्षामा पहुँच: आर्थिक, सामाजिक र संरचनात्मक चुनौती Read More »

लक्ष्मी लामिछाने Download Article सप्तरी जिल्लामा दलित समुदायको शैक्षिक अवस्था : एक अध्ययन   लक्ष्मी लामिछाने * १. प्रस्तावना नेपालको सामाजिक संरचनामा “दलित” शब्दले ऐतिहासिक रूपमा जातिगत आधारमा अछुत घोषित गरिएका र राज्यको मुख्यधाराबाट विभेदको शिकार भएका समुदायहरूलाई जनाउँछ। यो कुनै एक जाति नभएर हिन्दु वर्ण व्यवस्थाभित्र सबैभन्दा निम्न स्थानमा राखिएका, विभिन्न पेशागत जातजातिहरूको साझा

सप्तरी जिल्लामा दलित समुदायको शैक्षिक अवस्था Read More »

लक्ष्मी आर्याल Download Article कञ्चनरुप नगरपालिकामा सामुदायिक क्याम्पसको शिक्षा र गुणस्तर: एक तुलनात्मक अध्ययन लक्ष्मी आर्याल *   १. परिचय र पृष्ठभूमि नेपालको मधेश प्रदेश अन्तर्गत पर्ने सप्तरी जिल्ला शैक्षिक दृष्टिकोणले सधैं नै सक्रिय रहेको छ। यो जिल्लामा उच्च शिक्षाको मुख्य आधार त्रिभुवन विश्वविद्यालय (टीयू), पूर्वाञ्चल विश्वविद्यालय (पीयू) र राजर्षि जनक विश्वविद्यालय (आरजेयू) बाट सम्बन्धन

कञ्चनरुप नगरपालिकामा सामुदायिक क्याम्पसको शिक्षा र गुणस्तर Read More »

केशब सुवेदी Download Article युवा वर्गमा सामाजिक सञ्जालको प्रयोग र यसको प्रभावः शीप विकास, स्वास्थ्य तथा भविष्य योजनाको अध्ययन केशब सुवेदी * १. परिचय सूचना तथा सञ्चार प्रविधिको तीव्र विकाससँगै विश्व समाजले डिजिटल युगमा प्रवेश गरिसकेको छ। इन्टरनेट, स्मार्टफोन र सामाजिक सञ्जाल आधुनिक मानव जीवनको अभिन्न अङ्ग बनेका छन्। विशेष गरी युवा पुस्ताको दैनिकी, सोचाई,

युवा वर्गमा सामाजिक सञ्जालको प्रयोग र यसको प्रभाव Read More »

गंगाराम मेहता Download Article गाउँका कृषि मजदुरको जीवन स्तर र शैली: चुनौती र सुधारका उपाय गंगाराम मेहता *   १. परिचय नेपाल एक कृषि-प्रधान देश हो, जसमा कूल जनसङ्ख्याको लगभग ६५ प्रतिशत ग्रामीण क्षेत्रमा बसोबास गर्दछ र मुख्य रूपमा कृषि कार्यमा संलग्न छ। यस क्षेत्रले देशको सकल घरेलू उत्पादन (जीडीपी) मा लगभग २७ प्रतिशतको योगदान

गाउँका कृषि मजदुरको जीवन स्तर र शैली Read More »

विवेक अधिकारी Download Article युवामा सूचना प्रविधिको प्रभाव: सप्तरी जिल्लाको रूपनगर केन्द्रित अनुसन्धान विवेक अधिकारी *   १. परिचय आधुनिक युगमा सूचना प्रविधिको अभूतपूर्व विकासले मानव जीवनका हरेक आयामलाई गहिरो रूपमा परिवर्तन गरेको छ। विशेष गरी युवा पुस्ता, जुन समाजको सबैभन्दा गतिशील र प्रविधि-अनुकूल हिस्सा हो, माथि स्मार्टफोन, इन्टरनेट र सामाजिक सञ्जालहरूको प्रभाव अत्यन्त गहन

युवामा सूचना प्रविधिको प्रभाव Read More »

आश्रित दाहाल Download Article पूर्वी तराईमा हात्ती समस्या: सप्तरीको कञ्चनरूपमा आधारित अध्ययन आश्रित दाहाल *   १. परिचय नेपालको पूर्वी तराई क्षेत्र, विशेष गरी मधेस प्रदेश अन्तर्गत पर्ने सप्तरी जिल्ला, प्राकृतिक सौन्दर्य र जैविक विविधताको हिसाबले प्रसिद्ध छ। तर यस क्षेत्रमा जंगली हात्तीहरूको बढ्दो उपस्थिति र मानव–हात्ती द्वन्द्वले गम्भीर समस्या उत्पन्न गरेको छ। सप्तरी जिल्लाको

पूर्वी तराईमा हात्ती समस्या Read More »

अशान्त अली Download Article कञ्चनरूप नगरपालिकामा दलित बस्तीका बालबालिकाको शैक्षिक अवस्था: चुनौती र सुधारका उपाय   अशान्त अली * १. परिचय नेपाल एक बहुजातीय, बहुभाषिक र बहुसांस्कृतिक राष्ट्र हो, जसमा दलित समुदायले लामो इतिहासदेखि सामाजिक, आर्थिक र शैक्षिक क्षेत्रमा गहिरो असमानता र भेदभावको सामना गर्दै आएको छ। मधेस प्रदेश अन्तर्गत सप्तरी जिल्लाको कञ्चनरूप नगरपालिका तराई

कञ्चनरूप नगरपालिकामा दलित बस्तीका बालबालिकाको शैक्षिक अवस्था Read More »

आकृति चौधरी Download Article सप्तरीमा सरकारी र निजी विद्यालयहरूको पढाइमा भिन्नता: कारण र सुधारका उपाय   आकृति चौधरी * १. परिचय नेपाल एक विकासशील राष्ट्र हो जसमा शिक्षा प्रणालीले राष्ट्रिय विकासको आधारशिला रूपमा महत्त्वपूर्ण भूमिका निर्वाह गर्दछ। विगतका दशकहरूमा नेपालमा शिक्षाको पहुँच र साक्षरता दरमा उल्लेखनीय प्रगति भए पनि, शिक्षाको गुणस्तर र प्रभावकारितामा सरकारी (सामुदायिक)

सप्तरीमा सरकारी र निजी विद्यालयहरूको पढाइमा भिन्नता Read More »

Aadil Ali Download Article वैदेशिक रोजगारीले परिवारमा पारेको आर्थिक तथा सामाजिक प्रभाव:सप्तरी जिल्लाको रूपनगर क्षेत्रको अध्ययनआदिल अली * १. परिचयनेपाल एक विकासशील राष्ट्र हो, जसमा वैदेशिक रोजगारीले राष्ट्रिय अर्थतन्त्रमा महत्त्वपूर्ण योगदान पुर्‍याएको छ। विगतका दशकहरूमा नेपाली युवाहरू रोजगारीको खोजीमा खाडी मुलुकहरू, मलेसिया, कतार, कुवेत लगायतका देशतिर पलायन हुने क्रम बढेको छ। यस प्रवृत्तिले एकातिर रेमिट्यान्सको

वैदेशिक रोजगारीले परिवारमा पारेको आर्थिक तथा सामाजिक प्रभाव Read More »

Aadil Ali Download Article नेपाली राहदानी विश्वमा सबै भन्दा कमजोर मध्ये सातौँ । ‘ह्यानले सूचकाङ्क’ मा हाम्रो राहदानी कैयौँ वर्षदेखि लगातार सबैभन्दा कमजोर राहदानीको लहरमा आउने गरेको छ । स्थिति यति सम्म खराब बनेको छ कि एशियाका पर्यटकीय गन्तव्यहरू इन्डोनेसियाको बाली, थाईल्याण्ड र मलेशियाले पनि नेपालीलाई ‘अन अराइभल’ भिषा दिन छोडेको धेरै वर्ष भयो ।

नेपाली राहदानी किन यति कमजोर ? Read More »

Puja Pokharel Download Article बलात्कार भनेको जबरजस्ती वा कुनै व्यक्तिको सहमतिविना यौन सम्बन्ध राख्ने जघन्य अपराध हो। मुलुकी अपराध (संहिता) ऐन, २०७४ का अनुसार बलात्कार गम्भीर अपराध मानिन्छ । यो अपराधमा पीडितको उमेर र अपराधको अवस्था अनुसार कडा सजायको व्यवस्था छ। यदि पीडित १० वर्ष भन्दा कम उमेरको छ भने अपराधीले १६ देखि २० वर्ष

किन बढ्दैछ नेपालमा बलात्कारका घटना? Read More »

Punita Kumari Sah Download Article Read More From Me बालअधिकार: हामी कहाँ छौँ ? पृष्ठभूमि नेपालको विद्यालय शिक्षा प्रणालीमा पछिल्ला केही दशकमा महत्वपूर्ण उपलब्धि हासिल भएका छन् । हाम्रो विद्यालय शिक्षाको मुख्य उद्देश्य देशका सबै बालबालिकालाई गुणस्तरीय शिक्षा दिनु हो । अनेक योजना, कार्यक्रम, थुप्रै लगानी लगायतका प्रयास गरिएका भए पनि विद्यालय भर्ना, विद्यार्थीहरूले बीचैमा

हाम्रो विद्यालय शिक्षा : गुणस्तर किन कमजोर ? Read More »

Punita Kumari Sah Download Article Read More From Me हाम्रो विद्यालय शिक्षा : गुणस्तर किन कमजोर ? बालअधिकार भन्नाले बालबालिकाको मानव अधिकार र उनीहरूको विशेष संरक्षण भन्ने बुझिन्छ। यी अधिकारले बालबालिकाको जीवन, विकास, सुरक्षा लगायत जीवनका सबै पक्षलाई समेट्छ। बालअधिकार अन्तर्राष्ट्रिय रूपमा मान्यता प्राप्त अधिकारहरू हुन्। बालअधिकारले बालबालिकाको पालन-पोषण, हेरचाह, संरक्षण, र जिम्मेवार वयस्क बन्न

बालअधिकार: हामी कहाँ छौँ ? Read More »